Aantal mensen met burn-out in 2020

Er is op dit moment ontzettend veel stress in Ned­er­land. Als we kijken naar onder­staande cijfers zien we bijvoor­beeld dat 70% van de werkne­mers zijn/haar werk stressvol vin­dt. De verwacht­ing is dat dit per­cent­age nog gaat sti­j­gen. Deze cijfers gaan namelijk over het afgelopen jaar, dus van half 2019 tot half 2020. We zit­ten nu nog in de coro­na cri­sis en dit zal het per­cent­age beïnvloeden.

Deze cijfers zijn ontzettend hoog en dat moeten we zien te keren. Al hele­maal omdat een groot per­cent­age hier­van ook nog risi­co loopt op echte gezond­hei­d­sklacht­en, oftewel in een burn-out kun­nen rak­en. We zouden bij­na kun­nen spreken van een epi­demie.  

Wat is een burn-out?

Fight or flight?

Een burn-out is onlos­make­lijk ver­bon­den met stress. Als je sys­teem voor een lan­gere tijd belast raakt door­dat je teveel stress hebt, dan kun je in een burn-out rak­en. Wan­neer we ons gestrest voe­len maakt het lichaam zich klaar voor een ‘fight or flight’ reac­tie. Het hart gaat sneller pom­pen waar­door er meer zuurstof door het bloed stroomt en naar de spieren wordt ges­tu­urd. De ademhal­ing ver­snelt en het zweet breekt uit. Ook wor­den de zin­tu­igen sterk­er en maakt het lichaam een grote hoeveel­heid stresshormo­nen aan. Een voor­beeld daar­van is adrenaline.

De fight or flight reac­tie is niet per se negatief, daar­door zijn we op onze hoede. Het kan goed van pas komen in een sit­u­atie waarin je daad­w­erke­lijk moet vecht­en of vlucht­en. Maar we zit­ten nu meestal achter een com­put­er of in een gesprek waarin je fysiek niet veel hoeft te doen. Hier­bij is het niet één sit­u­atie waarin we een fight of flight reac­tie nodig hebben. Maar het zijn lan­gere peri­odes met aan­houdende stres­soren. Het hor­moon­pijl bli­jft daar­door con­tin­ue te hoog en dat kan ons lichaam niet aan. 

Wat er dan gebeurt is dat je aan­houdende zor­gen hebt over je werk, kinderen, finan­ciën etc. Ver­vol­gens kri­jg je een fight or flight reac­tie, maar je kan daar dan niks mee. Wan­neer je klaar bent om te vlucht­en voor je finan­ciële zor­gen loop je vast. Je kan hier namelijk niet let­ter­lijk voor wegren­nen. De reac­tie van de fight or flight wordt dan niet meer her­steld. Waar­door je non-stop actief bent en alti­jd ‘aan’ staat. Het zorgt er voor dat je geen rust meer hebt en dat je con­tin­ue in een sit­u­atie bli­jft waarin je hor­moon­spiegel te hoog is.

Overspannenheid

Over­span­nen zijn wordt ook wel gezien als het voorsta­di­um van een burn-out. Je bent dan al voor een lange tijd, weken of maan­den, bloot­gesteld aan een grote hoeveel­heid stress. Ken­merk­end voor over­span­nen­heid is het slecht slapen, veel piek­eren, niet meer goed kun­nen con­cen­tr­eren. En telkens weer het gevoel hebben dat je de con­t­role aan het ver­liezen bent. Bij over­span­nen­heid kan je ook al lichamelijke klacht­en hebben zoals hoofd­pi­jn, hartk­lop­pin­gen, nekpi­jn en buikpi­jn. Wan­neer dergelijke klacht­en langer aan­houden en erg­er wor­den, dan spreken we van een burn-out. Extreme ver­moei­d­heid komt er dan vaak nog bij. Het is dus een gelei­delijk pro­ces. Je hebt niet van de een op de andere dag een burn-out, het is een con­tin­uüm. Bij over­span­nen­heid heb je al klacht­en. Dat zijn dus sig­nalen dat je iets moet veran­deren om een burn-out te voorkomen.

burnout symptomen

Verschil burn-out en depressie

Bij een burn-out gaat iemand, vaak jaren­lang, over zijn/haar gren­zen. Hoe langer iemand door­loopt met burn-out­k­lacht­en, hoe erg­er de burn-out wordt en des te langer de her­stelpe­ri­ode is. Wan­neer je drie maan­den kampt met burn-out klacht­en is jouw her­s­tel een stuk min­der lang dan als je al 45 jaar con­tin­ue over je gren­zen heengaat.

Een burn-out lijkt veel op een depressie. Het heeft vaak dezelfde symp­tomen zoals lus­teloosheid, ver­moei­d­heid, gebrek aan con­cen­tratie en een slecht humeur. Toch zit er een groot en belan­grijk ver­schil tussen het hebben van een burn-out en depressief zijn. GZ-psy­chologe C. Maassen vertelt dat het ver­schil zit in ‘kun­nen’ en ‘willen’. Iemand met een burn-out wil meestal ontzettend graag weer aan het werk of stud­eren, maar kan het gewoon niet meer. Ter­wi­jl iemand met een depressie juist ner­gens zin in heeft, ook al is het lichamelijk (waarschi­jn­lijk) wel mogelijk.

Klachten bij een burn-out

De men­tale klacht­en die horen bij een burn-out zijn negatieve gedacht­en, piek­eren en twi­jfe­len aan jezelf. Daar­bij ben je ook besluiteloos, prikkel­baar en je trekt je terug. Bij een ern­stige burn-out kan iemand ook paniek- en angstaan­vallen hebben. Wan­neer iemand, door een hoog ver­ant­wo­ordelijkhei­ds­gevoel, de eerste symp­tomen van een burn-out negeert en toch door­gaat, zal uitein­delijk het lichaam ingri­jpen. Hier­bij horen symp­tomen zoals slapeloosheid, rug­pi­jn, darmk­lacht­en, hartk­lop­pin­gen en migraine. 

Nijmeegse onder­zoek­ers con­cludeer­den dat een burn-out let­ter­lijk tussen je oren zit. Met een EEG scan (een hersen­scan), kon­den zij veran­derin­gen waarne­men die uniek zijn voor een burn-out. Daarmee hebben ze een objec­tieve maat gevon­den om een burn-out in je herse­nen vast te stellen. Er vormt zich namelijk een soort lit­teken in de herse­nen. Hier­door kun­nen mensen die ooit een burn-out had­den, een jaar of ander­half jaar daar­na nog steeds klacht­en hebben. Mensen die over­span­nen zijn en dus in het voorsta­di­um zijn bli­jven hangen, had­den dat niet.

Wat gebeurt er bij een burn-out?

Een beet­je stress is pri­ma, het stim­uleert en laat je presteren. Maar wan­neer je teveel een te lang stress hebt, zorgt dat voor prob­le­men. Het lichaam maakt het stresshormoon cor­ti­sol aan. Bij chro­nis­che stress kri­jg je te veel cor­ti­sol in je bloed waar­door bepaalde delen in je herse­nen beschadigd rak­en en krimpen. Hier­door ver­slechtert je kor­te­ter­mi­jnge­heugen en con­cen­tratiev­er­mo­gen. Ook kan een te veel aan cor­ti­sol zor­gen voor depressies, paniek en angst­stoor­nissen. En dat lei­dt weer tot stress. Zo is er een vicieuze cirkel ontstaan van een neer­waartse spi­raal. Deze moet door­bro­ken wor­den om te voorkomen dat je nog meer naar bene­den gaat. Mensen met een burn-out kun­nen per­ma­nente hersen­schade oplopen. Wan­neer ze her­steld zijn, blijkt hun geheugen en reac­ties­nel­heid min­der goed te zijn dan voor ze ziek wer­den. Het is dus van groot belang een burn-out te voorkomen. Of de juiste keuzes te mak­en wan­neer je een burn-out hebt.

Waarom hebben vrouwen vaker een burn-out dan mannen?

Hoewel de klacht­en bij man­nen en vrouwen het­zelfde zijn, hebben vrouwen vak­er last van een burn-out. Men ver­moedt dat daar twee rede­nen voor zijn:

  • Vrouwen moeten vaak meerdere ballen tegelijk hooghouden. Naast dat zij tegen­wo­ordig vaak (full­time) werken, voe­len ze zich ook pri­mair ver­ant­wo­ordelijke voor de opvoed­ing van de kinderen. En het huishouden en eventuele man­tel­zorg van ouders. 
  • Nu we moeten thuiswerken van­wege de coro­nacri­sis, blijkt dat vrouwen zich ook dan meer ver­ant­wo­ordelijk voe­len dan man­nen. Ter­wi­jl bei­de thuiswerken. Dit heeft een nog negatiev­er effect op de rolverdeling.

Hoe kom je aan een burn-out?

Een burn-out is een nor­male, begri­jpelijke reac­tie op te veel stress en komt veel voor. Iedereen kan een burn-out kri­j­gen want ieder mens heeft een grens voor de hoeveel­heid stress hij/zij kan verdragen.

Het is te sim­pel om te stellen dat een burn-out alti­jd komt door te veel en te hard werken. Er zijn ook mensen die een burn-out kri­j­gen ter­wi­jl zij niet het gevoel hebben dat ze te hard werken. Een burn-out heeft alles te mak­en met de per­soon­lijkheid van iemand. En de per­soon­lijke omstandighe­den, een bepaalde aan­leg en de relatie met naas­ten. Een com­bi­natie van ver­schil­lende fac­toren zoals: angst om te falen, extreme gedreven­heid, een groot ver­ant­wo­ordelijkhei­ds­gevoel, per­fec­tion­isme en graag de con­t­role willen vasthouden, zor­gen voor een ver­hoogd risi­co op burn-outklachten. 

Wan­neer posi­tieve eigen­schap­pen zoals ver­ant­wo­ordelijkhei­ds­gevoel, doorzettingsver­mo­gen, grote werk­lust of resul­taat­gerichtheid benadrukt wor­den, kan je daar in doorslaan. Dan kri­j­gen deze eigen­schap­pen een negatief effect en ver­groten ze de kans op een burn-out. Onver­w­erk­te emoties en gevoe­lens spe­len meestal ook een rol. In ieder mensen­leven komt er veel kijken bij het hooghouden van alle ballen. Of dat nu een hard­w­erk­ende advo­caat is of een huis­moed­er die ver­ant­wo­ordelijk is voor de opvoed­ing van de kinderen en huishoudelijke tak­en. Wat je wel kan doen is je stress­bestendigheid ver­groten. Dit is mogelijk door jouw over­tuigin­gen te onder­zoeken; wat ze zijn, waar ze van­daan komen en hoe je ze kunt veranderen.

Iedereen heeft andere oorzaken voor een burn-out

Stres­soren zijn de din­gen die stress oplev­eren. Som­mi­gen vin­den virtuele meet­ings vre­selijk, som­mi­gen hebben veel last van incom­pe­tente lei­d­ing, en weer anderen hebben last van onvoor­spel­baarheid in het werk. Iedereen heeft dus andere oorza­k­en van stress, die zijn afhanke­lijk van jouw per­soon­lijke voorkeuren. Houdt je van details of van grote lij­nen? Hoe neem je beslissin­gen? Doe je dat op basis van ratio of gevoel? En hoe ga jij om met de wereld om jouw heen? Ben jij iemand die van spon­tan­iteit of een strakke plan­ning houdt? Je per­soon­lijke voorkeuren kun­nen natu­urlijk ook wis­se­lend zijn en dat maakt dat voor iedereen andere din­gen stressvol zijn.

Veroorzakers van stress

Stress in 2020

Corona zorgt voor stress

We lev­en in een tijd waarin we con­tin­ue prikkels ont­van­gen van onze tele­foon. In de coro­nacri­sis werken we veel thuis waar­door onze werk­dy­namiek veran­dert is. We hebben bijvoor­beeld veel min­der con­tact met onze collega’s. Het is een ander soort con­tact, net als dat we ook een ander soort moti­vatie hebben door het thuiswerken. En als je niet thuiswerkt in de coro­nacri­sis, dan zit je vaak in een vitaal beroep waar de druk erg hoog is. 

In de zorg, maar ook in het onder­wi­js waar veel mensen ziek uit­vallen die snel opgevan­gen moeten wor­den door collega’s omdat alles door moet gaan. Aan de ene kant heb je dus mensen die thuiswerken. Aan de andere kant mensen die onder hoge druk werken. Dan zijn er ook nog mensen die bang zijn voor het ver­liezen van hun baan gedurende deze cri­sis. Angst voor baan­ver­lies is ook een enorme stres­sor. We mogen ook min­der sociale con­tacten hebben, voor mensen die energie halen uit sociale con­tacten is dit erg moeilijk.

Mobiele telefoon en burn-out

Lat­en we eens inzoomen op de mobiele tele­foon. Smart­phones en andere dig­i­tale appa­rat­en vreten onze energie. Vooral op sociale media moet alles snel en komen er veel prikkels tegelijk op je af. Enorme groepen jon­geren zijn de hele dag bezig met een appa­raat. Maar niet alleen jon­geren, ook vol­wasse­nen zijn veel met ons hoofd bij onze tele­foon. Gebruik­mak­en van je tele­foon is niet het­zelfde als ‘niets doen’. Je kri­jgt con­tin­ue visuele prikkels en je denkt erover na, dat is echt iets anders dan een boek lezen. Je hoofd moet ook energie lev­eren om je tele­foon te kun­nen bedi­enen. Dat neemt veel ruimte van je brein in beslag.

We denken vaak wel dat we kun­nen mul­ti­tasken. En er wordt ook gezegd over vrouwen dat zij meerdere din­gen tegelijk kun­nen, maar we kun­nen dat hele­maal niet! Ons brein kan miss­chien wel snel wis­se­len tussen tak­en, maar we kun­nen ons maar op één ding tegelijk focussen. Dus op het moment dat je met die tele­foon bezig bent raak je weer uit con­cen­tratie van andere din­gen die je aan het doen was. Het is dus echt een stres­sor van onze tijd. Met deze lev­enswi­jze is het onze pre­frontale cor­tex die over­be­last raakt.

Gevoel van controle

Een andere stres­sor is het gevoel van, of het gebrek aan, con­t­role. Als je het gevoel hebt dat je con­t­role hebt over alle drie de com­po­nen­ten: werk(druk), sociale(druk) en gezins(druk), dan gaat het goed met je. Op het moment dat je op één van deze drie min­der gevoel van con­t­role hebt, kun je het over het alge­meen nog steeds aan. Als je op twee of drie vlakken geen con­t­role meer hebt dan wordt de druk te hoog.

burn-out directeuren Emmy de Vrieze Leiderschapscoach

Bij stress een implosie of explosie?

Heel vaak is het zo dat wan­neer we druk ervaren, dat je een uitver­grote ver­sie van jezelf wordt. Mensen die heel uit­ge­spro­ken en out­go­ing zijn, die wor­den vaak nog meer aan­wezig. Ze gaan meer prat­en, wor­den expressiev­er en miss­chien wel boos. Wan­neer het te ver gaat. En je hele­maal in de greep bent van die druk en emotie, dan vol­gt vaak een implosie. Ze keren in zichzelf, zijn niet meer bereik­baar voor anderen en sluiten zich af. Per­so­n­en die van nature intro­vert­er en meer op hun bin­nen­wereld gericht zijn, trekken zich vaak terug onder grote druk. Ze gaan nog meer in zichzelf en nemen nog meer afs­tand. Wan­neer zij in de greep rak­en van die enorme stress, vol­gt er vaak juist een explosie. Huilen, boosheid, schree­uwen, iets wat anderen niet van je herkennen.

Het is niet gek dat je omgev­ing je dan ‘niet meer herkent’. Het gedrag wat je ver­toont is ook niet het vol­wassene gedrag wat je nor­maal ver­toont, het is op een kinder­lijke manier. Je sluit je af op een kinder­lijke manier of je wordt boos en gaat huilen als een kind. Som­mige mensen bli­jven tij­dens hun burn-out in dit gedrag hangen. Daar kan je niet zo veel aan doen, omdat het met je per­soon­lijkheid te mak­en heeft. En hoe je met sit­u­aties omgaat. Het is goed om te besef­fen dat de kinder­lijke ver­sie van je gedrag, het tegen­overgestelde van je per­soon­lijkheid vertoont.

Leer wat er voor jou nodig is

Het is belan­grijk om erachter te komen wat voor jou nodig is om van die kinder­lijke ver­sie, van de implosie of explosie, weer terug te komen naar het gedrag wat jouw per­soon­lijke voorkeur heeft. Helpt het jou bijvoor­beeld om er met mensen over te prat­en, of juist om alleen gelat­en te wor­den? Helpt het om op te ruimen, te struc­tur­eren, in de tuin te werken? Of helpt het juist om naar buiten te gaan en lange wan­delin­gen te mak­en? Zo is het voor iedereen anders.

Beter worden van een burn-out: bouwen aan je veerkracht

Als je last hebt van een burn-out, zijn er een aan­tal din­gen die je kun­nen helpen om aan je veerkracht te bouwen. Er zijn drie stap­pen die je moet zetten.

Beter worden van een burn-out

De realiteit onder ogen zien

Allereerst moet je de realiteit onder ogen zien, en dat is niet makke­lijk. Accep­tatie is een absolute vereiste om de prob­lematiek te kun­nen oplossen. De huis­arts kan je stim­uleren je omgev­ing te vertellen dat je een burn-out hebt. Dat helpt bij de acceptatie.

In het begin zijn rust en ontspan­ning belan­grijk. Vaak weet je zelf het beste wat jouw helpt ontspan­nen om uit die greep te komen. Het werkt vaak het beste om een actieve vorm van ontspan­ning te zoeken, zoals wan­de­len of een klus­je doen. Dit is in het begin vaak beter uitvo­er­baar dan passie­vere vor­men van ontspan­nen, zoals ontspan­ning­soe­fenin­gen of gewoon rusten. Dat komt omdat je cor­ti­sol en adren­a­line niveau nog te hoog zijn, je staat nog hor­mon­aal klaar om te vecht­en of te vluchten.

Als laat­ste stap, vind een doel. Kijk naar wat de sit­u­atie voor jou per­soon­lijk betekent en waar je naar­toe wilt. Dit is een nieuwe sit­u­atie, dus ga ook nieuwe din­gen uit­proberen. Er zijn ver­schil­lende din­gen die je kunt proberen.

burnout symptomen

Herstellen van een burn-out door ontspanning?

Een van de din­gen die je kunt proberen is bewe­gen. Bewe­gen stim­uleert de aan­maak van nieuwe zenuw­cellen in je herse­nen en het helpt het afbouwen van je adren­a­line niveau. Wan­neer het weer beter gaat (als je nog in je her­s­tel zit maar uit de greep van emotie bent) is het ook heel goed om te mediteren. Med­i­tatie is een vorm van je aan­dacht trainen en dat heeft impact op jouw brein. Je brein wordt effec­tiev­er en effi­ciën­ter als je vaak medi­teert. Med­i­tatie kan ook helpen bij con­cen­tratieprob­le­men. Daar­bij is gezond eten ook heel belan­grijk. Vooral veel groen­ten en fruit, vette vis, beet­je zuiv­el en noten kun­nen helpen om beter te wor­den. En als je veel bin­nen hebt gezeten is het belan­grijk dat je vit­a­mine D bij gaat slikken.

Het is belan­grijk dat je vol­doende slaap kri­jgt, maar niet teveel. Creëer een vast dagritme, zorg ervoor dat je op een nor­male tijd opstaat en wat gaat doen. Even bewe­gen, naar buiten, frisse lucht en op vaste tij­den eten. Dat zijn alle­maal din­gen die heel goed helpen bij het herstel.

Ruim je rommel op!

Daar­naast helpt het heel goed om je rom­mel elke dag op te ruimen. Dat help bij het trainen van je werkge­heugen. Mensen voe­len zich ook beter in een omgev­ing waar je geen prikkels van rom­mel om je heen hebt.

Iets nieuws leren is ook heel erg helend, het is heel goed voor je hip­pocam­pus. Ga niet begin­nen aan de kwan­tum fys­i­ca als je daar nor­maal niets mee hebt! Maar zoek iets wat ligt bij jouw ervar­ing en inter­esse. Dat kan van alles zijn zoals schilderen, klussen, naaien, hard­lopen als je weer wat beter bent.

Probeer ook je sociale con­tacten te onder­houden, maar creëer tegelijk ook ruimte om af en toe alleen te zijn. Als je een druk gezin hebt en als er veel mensen zijn die din­gen aan je vra­gen, zorg er dan voor dat je ruimte creëert voor jezelf om rust te vinden.

Kom uit je burn-out: de cirkel van invloed

Rust en ontspan­ning zijn niet vol­doende voor her­s­tel. Je zal ook je stress moeten aan­pakken. Dat kan je alleen doen met de din­gen waar je invloed op hebt. Zoals hoe je reageert op din­gen en je manier van denken, dit is de cirkel van invloed.

Het is belan­grijk dat je eerst in kaart brengt waar je invloed op hebt. Maar vooral waar het bij jou mis­gaat. Is dat bijvoor­beeld dat je vin­dt dat je niet mag falen, dat je perse mooie resul­tat­en wilt boeken, of dat je merkt dat je de emoties van anderen aantrekt. Focus dus op wat jouw belem­merende over­tuigin­gen zijn die mak­en dat je din­gen doet die niet goed voor jou zijn. In een lat­er sta­di­um kan je naar oplossin­gen zoeken. In het begin is het vooral belan­grijk om een vaste dag-struc­tu­ur aan te houden. Met ruimte voor noodza­ke­lijke activiteit­en. Zoals ver­zorg­ing van de kinderen, bood­schap­pen doen, het huis opruimen en sociale con­tacten onderhouden. 

cirkel van invloed en betrokkenheid
Cirkel van invloed en betrokkenheid

Hulpbronnen voor herstel van burn-out

Zoek dus uit wat voor jou hulp­bron­nen zijn, wat jou het beste helpt bij je her­s­tel. Focus je op de din­gen die jij kunt beïn­vloe­den. Als bijvoor­beeld ‘onderdeel van een team zijn’ heel belan­grijk voor jou is en een hulp­bron voor je is, en je hebt een solis­tis­che func­tie, dan kun je dat niet zomaar op je werk veranderen.

Wat je dan wel kunt doen is op zoek gaan naar een andere baan. Waar­bij je wel onderdeel bent van een team. Daar kun je dus invloed op uitoe­fe­nen. Het hangt heel erg af van jouw per­soon­lijke voorkeuren. Er is niet één medici­jn of één oploss­ing die voor iedereen helpt, daar is een burn-out te com­plex voor.

Hulpbronnen bij herstellen van burn-out

Werken en een burn-out

Som­mige mensen komen hele­maal thuis te zit­ten en zijn 100% arbei­d­songeschikt als ze een burn-out hebben. Som­mige mensen werken door, al dan niet volledig. Op het moment dat je door­w­erkt, maar ook als je weer begint met werken, is het heel erg belan­grijk dat je afge­bak­ende tak­en en tij­den hebt. Waarom is dat zo belan­grijk? Als je een burn-out hebt, ben je niet in staat om je gren­zen goed te bewak­en. Die gren­zen moet je dus van te voren vast­leggen. Heel vaak gebeurt dat in over­leg met de bedri­jf­sarts. Die bedri­jf­sarts zal ook advis­eren of je wel of niet aan het werk kunt.

Als je niet naar de bedri­jf­sarts kunt of mag van je werkgev­er, heb je alti­jd het recht om een con­sult aan te vra­gen. Lukt dat niet, ga dan naar je huis­arts of zoek een goede coach. Iemand die ervar­ing heeft met dit onder­w­erp, zodat je toch de juiste begelei­d­ing hebt.

burn-out managers Emmy de Vrieze Leiderschapscoach

Tijdens een burn-out: niet zelf beslissen

Op het moment dat je over­span­nen bent of een burn-out hebt, ben je eigen­lijk niet goed in staat om alles zelf te beslis­sen. Een werkgev­er die zegt “Geef maar aan wat je nodig hebt”, bedoelt het miss­chien goed, maar dat werkt niet. Je kan namelijk niet goed aangeven wat je nodig hebt. Het is dus belan­grijk om duidelijk afge­bak­ende tij­den en afge­bak­ende tak­en te hebben. Denk aan tak­en waar­bij je niet teveel ver­ant­wo­ordelijkheid hebt of tak­en die tijds­ge­bon­den zijn. Zoals envelop­pen dicht­plakken die geen dead­line behouden, daar­bij maakt het niet uit als het mis gaat. Maar let wel op, een kleine pre­sen­tatie in elka­ar zetten voor je col­le­ga die de vol­gende dag moet pre­sen­teren is miss­chien een sim­pele taak. Maar wel een met tijdsdruk.

Zorg ook voor onder­s­te­un­ing van bijvoor­beeld je lei­d­inggevende, je collega’s, de bedri­jf­sarts, HR-afdel­ing, een externe coach en/of je huis­arts. Zo zijn er alle­maal ver­schil­lende bron­nen waar je onder­s­te­un­ing kan kri­j­gen. Mensen die een burn-out kri­j­gen, hebben vaak als eigen­schap dat ze het graag alleen willen doen. Ze zijn gewend om alleen resul­tat­en te boeken en door te gaan. Maar met een burn-out zijn je herse­nen niet in staat om de boel te rege­len. Dus zorg voor onder­s­te­un­ing en wees duidelijk naar wat je van je lei­d­inggevende verwacht en wat je nodig hebt. Dit geldt ook voor je fam­i­lie of vrien­den. Doe het in ieder geval niet alleen. 

Leiderschapscoaching - Coach in Zaltbommel

Begeleiding bij burn-out

Heb jij klacht­en die lijken op een burn-out of ben je bang dat miss­chien een burn-out zal kri­j­gen? Coach­ing is de beste vorm van begelei­d­ing bij stressklacht­en. Neem con­tact op voor coach­ing door een ervaren coach en psy­choloog.

Lees hier hoe je een burn-out kunt voorkomen.