fbpx

Kernovertuigingen

Persoonlijke  overtuigingen

 

De Ker­nover­tuigin­gen zijn de vijfde bouw­steen. Net als de Kern­waar­den vind je de Ker­nover­tuigin­gen in de ijs­berg terug in het tweede niveau.

Direct onder het waterop­per­vlak vind je het deel van de ijs­berg waar iemands over­tuigin­gen besloten liggen. Over­tuigin­gen zijn opvat­tin­gen over jezelf, sit­u­aties en andere mensen. Jouw over­tuigin­gen zijn niet direct zicht­baar, maar met een beet­je moeite kun je je wel bewust wor­den van jouw Ker­nover­tuigin­gen.

 

Kijken door een roze bril?

Je over­tuigin­gen bepalen door welke bril je naar jezelf en de wereld om je heen kijkt. De bril die je op hebt, kleurt de gedacht­en die een sit­u­atie bij jou oproept. Deze gedacht­en bepalen ver­vol­gens je reac­tie op de sit­u­atie. Deze reac­tie is het gedrag dat we in het top­je van ijs­berg (niveau 1) te zien kri­j­gen.

 

Jouw over­tuigin­gen hebben een grote invloed op hoe je je gedraagt. Namelijk, jouw over­tuigin­gen geven beteke­nis aan de wereld om je heen. Je over­tuigin­gen gaan niet over wat de “waarheid” is, maar gaan over wat jij als de “waarheid” beschouwt. Ze kleuren jouw per­soon­lijke realiteit.

 

Per­soon­lijke realiteit = de sit­u­atie + de bril waar­door je naar de sit­u­atie kijkt.

 

Over­tuigin­gen zijn heel krachtige mech­a­nismes. Een voor­beeld van de kracht van over­tuigin­gen is het place­bo-effect. Wan­neer mensen ervan over­tu­igd zijn dat ze zich van een bepaald medici­jn beter gaan voe­len, voe­len ze zich na het gebruik van dat medici­jn ook daad­w­erke­lijk beter. Ook als het medici­jn een place­bo is en het hele­maal geen werkzame stof­fen heeft.

 

Hoe kom je aan je bril?

Je over­tuigin­gen zijn ontstaan uit ervarin­gen die veel invloed op je hebben gehad. Daar­bij kun je denken aan je opvoed­ing, vroegere trauma’s, rolmod­ellen en her­haalde ervarin­gen. Ook je leefomgev­ing en de cul­tu­ur waarin je opgroeit, hebben een grote invloed op je over­tuigin­gen.

Het menselijk brein is zo gepro­gram­meerd dat het zo min mogelijk energie gebruikt. Het brein wil dus zo effi­ciënt mogelijk werken. Daar­door wordt infor­matie in het brein geclus­terd en automa­tisch in hok­jes gestopt. Het brein gen­er­aliseert de geclus­ter­de infor­matie zoveel mogelijk, om zo de hok­jes effi­ciënt en een­voudig te mak­en. Nieuwe infor­matie wordt door het brein aan de hand van deze hok­jes ver­w­erkt. Zo zorgt het brein ervoor dat het niet elk kruimelt­je infor­matie op zichzelf moet beo­orde­len en ver­w­erken, maar dat het de  “waarhe­den” van de hok­jes hier­voor gebruikt.  Je brein zorgt daar­door voor automa­tis­che infor­matiev­er­w­erk­ing.

 

 

Wat vroeger waar was…

Ook je vroegere ervarin­gen zijn hok­jes in je brein gewor­den. Hier­door pro­jecteer je de “waarhe­den” van je eerdere ervarin­gen op je huidi­ge ervarin­gen. Zo zijn je over­tuigin­gen ontstaan.

Je belan­grijk­ste over­tuigin­gen zijn ontstaan in je kinder­ti­jd. Toen je een jong kind was, kon je nog niet beschouwend kijken naar je ervarin­gen, om daar ver­vol­gens je mening over te vor­men. Je geloofde dus vaak wat anderen over jou of over de wereld zei­den.

 

Wan­neer mensen iets geloven, dan is een van de hok­jes in het brein aan het werk. De infor­matie die bij het hok­je hoort, wordt automa­tisch aan de hand van de “waar­den” van het hok­je ver­w­erkt. Je zet dus als vanzelf je gek­leurde bril op.

 

Sit­u­aties wor­den ver­vol­gens met de gek­leurde bril op geïn­ter­pre­teerd. Dat is jouw per­soon­lijke realiteit. Jouw gedrag in de sit­u­atie is een reac­tie op jouw per­soon­lijke realiteit. Ver­vol­gens lei­dt jouw gedrag vaak tot resul­tat­en of acties die beves­ti­gen dat jouw bril juist was. En wordt jouw over­tuig­ing een self­ful­fill­ing prophe­cy, een zelf vervul­lende voor­spelling.

 

Ik ben zo blij met mij

Als klein meis­je keek ik graag naar Sesam­straat. Mijn favori­ete Sesam­straat-figu­ur was Super Grover. De reden daar­voor was dat hij een spe­ci­aal lied­je zong. “Ik ben zo blij met mij. Zo ver­schrikke­lijk blij met mij… Enzovoort”.

Vol­gens mijn oud­ers ging ik als dat lied­je voor­bij kwam, voor de tele­visie staan en heel hard meezin­gen. Vol over­tuig­ing. “Ik ben zo blij met mij!”

De helpende over­tuig­ing “ik ben blij met wie ik ben” zat er bij mij dus al vroeg in.

 

 

De overtuigingen met de meeste invloed: je Kernovertuigingen

De over­tuigin­gen die het meeste impact op jouw lev­en en werk hebben, zijn jouw Ker­nover­tuigin­gen. Dit zijn meestal drie tot vijf over­tuigin­gen. Samen bepalen zij het groot­ste deel van de kleur van de bril waar­door jij naar de wereld en jezelf kijkt.

 

 

 

Hoe helpen je Kernovertuigingen jou?

Je over­tuigin­gen kun­nen hele krachtige mech­a­nismes zijn die je zow­el privé als op je werk verder helpen. Voor­beelden van helpende over­tuigin­gen zijn:

 

  • “Als ik anderen help, dan zullen zij mij ook helpen.”
  • “Mensen zijn van nature goed.”
  • “Ik ben waarde­vol.”
  • “Wan­neer je je best doet, kun je veel bereiken.”

 

Wan­neer dit jouw Ker­nover­tuigin­gen zijn en de bril bepalen waar­door je naar jezelf en de wereld kijkt, zal je bij veel sit­u­aties posi­tieve gedacht­en hebben. Bijvoor­beeld, wan­neer een col­le­ga je een gun­st ver­leent, zal de over­tuig­ing  “mensen zijn van nature goed” er voor zor­gen dat je blij de gun­st in ont­vangst neemt. Zon­der deze over­tuig­ing zou je ook kun­nen denken “deze col­le­ga wil hier vast iets voor terug, want voor wat hoort wat”.

 

 

               Wat zijn jouw helpende over­tuigin­gen?

               Hoe zijn jouw helpende over­tuigin­gen ontstaan?

 

 

Je hersenen laten je mislukken

Over­tuigin­gen zijn vaak gefor­muleerd als: “als ik … doe, dan gebeurt er…”. Zo lokken over­tuigin­gen een denkpa­troon uit. Een denkpa­troon kan bijvoor­beeld zijn: “ik kan goed presteren onder druk” of “ik kan niet tegen stress”. Het brein ver­taalt dit naar zin­nen als: “ik mag uitdagin­gen aan­gaan”, “ik behoor overzicht te houden”, “ik moet alti­jd vol­doende uren slapen”. Zoals je ziet, zijn dit behoor­lijk sturende zin­nen.

 

De over­tuig­ing “wan­neer je je best doet, kun je veel bereiken”, kan bijvoor­beeld het denkpa­troon “ik kan nieuwe din­gen leren” uit­lokken. Dit is een posi­tieve over­tuig­ing met een posi­tief denkpa­troon dat je helpt om doe­len te bereiken.

 

Echter, belem­merende over­tuigin­gen houden je van je doel af. Dit zijn de over­tuigin­gen die te mak­en hebben met angst, onmo­gelijkhe­den of prob­le­men. Bijvoor­beeld:

 

  • “Als ik me kwets­baar ops­tel, zullen anderen daar mis­bruik van mak­en”.
  • “Mensen zijn alleen uit op eigen gewin.”
  • “Ik ben niets waard.”
  • “Als ik hard mijn best doe, dan zullen anderen mij een uit­slover vin­den”.

 

Zoals eerder bespro­ken, zijn over­tuigin­gen self­ful­fill­ing prophe­cies. Dus ook jouw belem­merende over­tuigin­gen bepalen jouw per­soon­lijke realiteit. Daarmee sturen ze je gedrag. Dit lei­dt tot resul­tat­en of acties die beves­ti­gen dat jouw over­tuig­ing juist was.  Als het ware pro­gram­meer je je herse­nen om voor een automa­tis­che mis­lukking te zor­gen. Zo kun­nen belem­merende over­tuigin­gen ervoor zor­gen dat jij je tal­en­ten niet kunt ont­dekken of ont­plooien.

 

Vervang je beperkende overtuigingen

Over­tuigin­gen heb je je in de loop van je lev­en aan­geleerd. Ze zijn dus niet aange­boren. En dat is goed nieuws! Want dat betekent dat je belem­merende over­tuigin­gen dus ook kunt wijzi­gen.

 

Op het moment dat je zeer veel negatieve emoties ervaart door je belem­merende over­tuigin­gen en denkpa­tro­nen, kun je daar cog­ni­tieve gedrags­ther­a­pie voor vol­gen. Cog­ni­tieve gedrags­ther­a­pie is een vorm van psy­chother­a­pie die je zicht geeft op je denkpa­tro­nen. Deze ther­a­pie onder­zoekt de samen­hang tussen je gedacht­en, je gevoe­lens en gedrag. Ver­vol­gens leer je hoe je gedacht­en om kunt buigen naar gedacht­en die gewen­ste gevoe­lens met zich mee­bren­gen. Cog­ni­tieve gedrags­ther­a­pie is zeer suc­cesvol voor mensen die bijvoor­beeld lei­den aan depres­siviteit of angst­stoor­nissen.

 

Veel mensen hebben belem­merende over­tuigin­gen die hen beperken. Toch zijn deze meestal niet der­mate ern­stig dat daar ther­a­pie voor nodig is. Toch helpt de filosofie van de cog­ni­tieve gedrags­ther­a­pie hen ook. Belem­merende over­tuigin­gen kun­nen namelijk ver­van­gen wor­den door over­tuigin­gen die je niet langer beperken.

 

 

“Ik moet het goed doen”

In mijn coach­prak­tijk werk ik veel met ambitieuze en resul­taat­gerichte lei­ders. Zij zijn vaak gewend om hard te werken en daar suc­cesvol mee te zijn.

Een van de lei­ders die ik coach liep echter tegen een prob­leem aan. Hij werk­te te hard en hij raak­te ver­moeid. In onze gesprekken besprak­en we waarom hij zo hard werk­te. Hij kon daar in een gesprek niet een gemakke­lijk antwo­ord op geven, dus ik gaf hem na afloop van het gesprek een huiswerkop­dracht mee. Ik vroeg hem om zijn per­soon­lijke geschiede­nis op te schri­jven. Over hemzelf als kind, zijn oud­ers en zijn loop­baan.

Toen we in het vol­gende gesprek de huisop­dracht besprak­en, straalde hij veel oplucht­ing uit. Het was hem duidelijk gewor­den waarom hij zo hard werk­te. Toen hij klein was had zijn moed­er ook graag willen werken, maar dat was soci­aal niet accept­abel. Daarom zei zij regel­matig tegen haar kinderen: “jon­gens, haal eruit wat erin zit”.

Het kleine jonget­je had onbe­wust de over­tuig­ing gecreëerd “als ik niet hard werk, stel ik anderen teleur”. Als vol­wassen man kon mijn klant hier nog­maals naar kijken. En con­clud­eren dat zijn over­tuig­ing niet de waarheid was.

Dit hiep hem bij het creëren van een betere werk-privé bal­ans en meer werk­plezi­er.

 

 

               Wat zijn jouw belem­merende over­tuigin­gen?

               Hoe zijn jouw belem­merende over­tuigin­gen ontstaan?

               Hoe veel last heb jij van je belem­merende over­tuigin­gen?

 

Op zoek naar jouw overtuigingen

Door mid­del van reflec­tie of coach­ing kun je achter jouw vaste denkpa­tro­nen komen. Wan­neer je daar zicht op hebt, kun je op zoek gaan naar de over­tuig­ing die daar achter zit.

De over­tuigin­gen die jou helpen je doe­len te bereiken, zijn fan­tastisch en die moet je zek­er behouden. Het zijn posi­tieve self­ful­fill­ing prophe­cies. Als je over­tuig­ing “wan­neer je je best doet, kun je veel bereiken” is, zul je waarschi­jn­lijk vaak hard werken en op die manier je doe­len realis­eren.

De over­tuigin­gen die in de weg staan bij het bereiken van je doe­len, daar moet je mee aan de slag. Omdat over­tuigin­gen gen­er­alis­erin­gen zijn uit je vroege jeugd, zijn ze voor jouw lev­en als vol­wassene meestal hele­maal niet passend. Probeer eens te bepalen in hoev­erre jouw belem­merende over­tuigin­gen écht waar zijn. Her­for­muleer je over­tuig­ing ver­vol­gens naar een zin die wel klop­pend is en je niet langer beperkt.

 

 

In hoev­erre loop jij tegen belem­merende over­tuigin­gen aan in jouw huidi­ge vol­wassen lev­en?

Hoe zou je jouw belem­merende over­tuigin­gen kun­nen her­for­muleren, zodat ze je niet langer beperken?

              

 

Jouw Kernovertuigingen

Na de zoek­tocht naar jouw per­soon­lijke over­tuigin­gen helpt het om voor jezelf te bepalen wat jouw Ker­nover­tuigin­gen zijn. Dit zijn de drie tot vijf over­tuigin­gen die het meeste impact op jouw lev­en en lei­der­schap hebben. Wan­neer je je bewust bent van jouw Ker­nover­tuigin­gen, ga je merken dat je meer grip kri­jgt op je denkpa­tro­nen. Dat zorgt ervoor dat jij als lei­der gemakke­lijk­er gedrag laat zien dat bij­draagt aan het behalen van jouw doe­len. Je gaat meer ontspan­nen presteren.

 

 

De vijfde bouwsteen: Kernovertuigingen in het kort

Over­tuigin­gen zijn opvat­tin­gen over jezelf, sit­u­aties en andere mensen. Je over­tuigin­gen zijn ontstaan uit ervarin­gen die veel invloed op je hebben gehad. Ze bepalen door welke bril je naar jezelf en de wereld om je heen kijkt. Over­tuigin­gen gaan niet over wat “waar” is, maar gaan over wat jij als “waar” beschouwt. Ze kleuren jouw per­soon­lijke realiteit.

Jouw gedrag in een sit­u­atie is een reac­tie op jouw per­soon­lijke realiteit. Ver­vol­gens lei­dt jouw gedrag vaak tot resul­tat­en die jouw realiteit beves­ti­gen. Zo wordt jouw over­tuig­ing een self­ful­fill­ing prophe­cy, een zelfvervul­lende voor­spelling.

Helpende over­tuigin­gen kun­nen hele krachtige mech­a­nismes zijn die jou zow­el privé als in jouw werk verder helpen.  Daar­naast hebben veel mensen ook belem­merende over­tuigin­gen. Dezen zor­gen er vaak voor dat je je tal­en­ten niet kunt ont­dekken of ont­plooien. Gelukkig kun­nen belem­merde over­tuigin­gen wor­den ver­van­gen door over­tuigin­gen die je niet langer beperken.

De over­tuigin­gen die het meeste impact op jouw lev­en en werk hebben, zijn jouw Ker­nover­tuigin­gen. Dit zijn meestal drie tot vijf over­tuigin­gen. Samen bepalen zij het groot­ste deel van de kleur van de bril waar­door jij naar de wereld en jezelf kijkt.

Wan­neer je je bewust bent van jouw Ker­nover­tuigin­gen, ga je merken dat je meer grip kri­jgt op je denkpa­troon. Dat zorgt ervoor dat je gemakke­lijk­er gedrag laat zien dat bij­draagt aan het behalen van jouw doe­len. Je gaat meer ontspan­nen presteren.              

 

 

De tien bouwstenen voor presteren zijn:

  1. De Kerngedachte
  2. Het Kern­prod­uct
  3. Het Kern­pro­ces
  4. De Kern­waar­den
  5. De Ker­nover­tuigin­gen
  6. De Kern­com­pe­ten­ties
  7. Het Kern­team
  8. De Kernkwaliteit­en
  9. De Kern­visie
  10. De Kern­bood­schap

De eerste zes bouw­ste­nen vor­men samen het Kern­profiel.