fbpx

Kerncompetenties

Kerncompetenties van Leiders

 

Lei­ders van organ­isaties werken vaak hard. Hun ambitie, plichts­be­sef en resul­taat­gerichtheid mak­en dat ze heel veel ver­schil­lende din­gen doen. Ook die din­gen die te veel energie vra­gen. Dit brengt ons bij de zes­de bouw­steen voor presteren: de Kern­com­pe­ten­ties.

Vaak zijn lei­ders in hun lei­d­inggevende posi­tie terecht gekomen door­dat zij een aan­tal din­gen goed kun­nen. Een groot deel van hen heeft zich vooral vak­in­houdelijk goed ontwikkeld en heeft min­der goed zicht op zijn of haar andere com­pe­ten­ties.

 

Wat zijn competenties?

Er zijn veel ver­schil­lende defin­i­ties voor het woord com­pe­ten­tie. Ik hanteer de vol­gende defin­i­tie:

 

  • Een com­pe­ten­tie is karak­ter­istiek gedrag van een per­soon dat zich gedurende lan­gere tijd, regel­matig en onder ver­schil­lende omstandighe­den her­haalt.
  • Een com­pe­ten­tie is een com­bi­natie van:
    • per­soon­lijke eigen­schap­pen
    • ken­nis & ervar­ing
    • vaardigheden(intelligentie, sociale vaardighe­den, prak­tis­che vaardighe­den)
  • Een com­pe­ten­tie is vri­jwel alti­jd ontwikkel­baar.

 

In dit boek wordt de term Kernkwaliteit­en (Bouw­steen 6) gebruikt voor organ­isaties en teams. Kern­com­pe­ten­ties zijn gedragin­gen en daarom wordt deze term voor indi­vidu­ele per­so­n­en gebruikt.

 

Hoe word ik mezelf?

Mijn werk heeft tot doel hard­w­erk­ende lei­ders en teams te helpen. Ik help hen bij het vin­den van de manier waarop zij op ontspan­nen wijze beter kun­nen presteren. Relaxed hun doe­len kun­nen ver­wezen­lijken. Daar­bij kom ik alti­jd terug op authen­ticiteit en autopoë­sis. Autopoë­sis is het ver­mo­gen om jezelf te wor­den.  Een relatief onbek­ende term die ik je uit­leg aan de hand van een bloem­bol.

 

Het vermogen om jezelf te worden

In een bloem­bol ligt besloten tot welke bloem de bol zal uit­groeien. Bijvoor­beeld een tulpen­bol. De bol wordt een tulp, géén nar­cis of krokus. Het enige wat de bol kan wor­den is zichzelf. Zo geldt dat ook voor mensen.

Wat vaak nodig is voor meer per­soon­lijke effec­tiviteit, impact en geluk is bewustz­i­jn van je Kern. Bewustz­i­jn van de unieke com­pe­ten­ties die in jouw per­soon­lijke bloem­bol besloten liggen. Dit maakt het makke­lijk­er om in het dagelijks lev­en vanu­it je per­soon­lijke kracht en sterke eigen­schap­pen te lev­en.

 

 

Kerncompetenties. Wat zijn die van jou?

Je com­pe­ten­ties zit­ten in het onder­ste gedeelte van de ijs­berg van McClel­land. Het is een gedeelte van onze per­soon­lijkheid dat zich vaak in ons onbe­wuste bevin­dt en waar jijzelf en anderen om je heen vaak niet veel zicht op hebben.

In de loop van ons lev­en leren we onszelf steeds beter ken­nen. Aan de start van je car­rière zit je vol met dromen en heb je nog geen idee wat jouw onder­schei­dend ver­mo­gen is. Ieders zelfken­nis groeit met de tijd. Naar­mate je oud­er wordt, je hoogtepun­ten en dieptepun­ten meemaakt, met ver­schil­lende mensen werkt en uitdagin­gen aan­gaat, kri­jg je een steeds beter zicht op jezelf. Door feed­back te vra­gen en te reflecteren ontwikkel je een com­pleter zelf­beeld. Dat maakt je meer in staat om te zien waarin jij je onder­schei­dt van anderen en op welke vlakken jouw toegevoegde waarde zit. Dit onder­schei­dend ver­mo­gen – een com­bi­natie van eigen­schap­pen, ken­nis, ervar­ing of vaardighe­den – zijn jouw Kern­com­pe­ten­ties.

Een meth­ode om feed­back over je com­pe­ten­ties te verza­me­len is de Hot Chair. In het vol­gende tek­st­blok wordt deze meth­ode uit­gelegd. 

  

 

Het geheel is meer dan de som der delen

Inzicht in je per­soon­lijke onder­schei­dend ver­mo­gen is zeer waarde­vol. Het kri­jgt echter nog meer waarde wan­neer je dit com­bi­neert met inzicht in de Kern­com­pe­ten­ties van alle leden van een team.  Dat maakt het namelijk mogelijk om de Kern­com­pe­ten­ties van alle team­le­den op de juiste wijze te com­bineren en effec­tief in te zetten in passende func­ties en rollen. Wan­neer je de juiste com­bi­natie maakt, ontstaat er syn­ergie; de presta­tie van de som der delen blijkt veel meer te zijn dan die van het geheel der delen.

 

 

Beter worden terwijl je lekker lui bent!

 

Wan­neer je een helder beeld hebt van je eigen Kern­com­pe­ten­ties, zul je gaan merken dat je ze ver­sterkt zon­der dat je je daar actief mee bezig houdt. Moeit­eloos en ontspan­nen.

Als je meer inzicht hebt in je Kern­com­pe­ten­ties dan ga je ze onbe­wust vak­er in zetten. Het lei­dt er ook toe dat je bewuster keuzes maakt tussen din­gen die je wel en niet doet. Wij mensen zijn van nature lui – ik ook! – en doen daarom graag die din­gen die ons gemakke­lijk af gaan. Dat doen we meestal automa­tisch of zon­der daar al te veel over na te denken. Je Kern­com­pe­ten­ties zijn je sterk­tes en gaan je dus heel gemakke­lijk af. Zodra je je bewust bent van je Kern­com­pe­ten­ties en in welke sit­u­aties je die inzet, ontstaat er een automa­tis­che snel­weg in je hoofd. Wan­neer je in een bepaalde sit­u­atie komt, zal deze snel­weg automa­tisch het passende gedrag uit­lokken. Je zet dus automa­tisch jouw Kern­com­pe­ten­tie in.

Naast het automa­tisch inzetten van je Kern­com­pe­ten­ties, zal je ook bewust en actief zoeken naar tak­en of activiteit­en waar jouw kern­com­pe­ten­ties tot hun recht komen. Dat zijn de tak­en waarmee je kunt presteren en lof kunt oog­sten, zon­der dat je er al te veel moeite voor hebt gedaan. Ook ga je gemakke­lijk­er “ja” zeggen op ver­zoeken van collega’s en klanten die eerder dan jijzelf deze sterke pun­ten al zagen. Door je aangescherpte zelfken­nis onder­schat je jezelf min­der en ga je uitdagin­gen makke­lijk­er aan.

Wan­neer je vaak gebruik maakt van je Kern­com­pe­ten­ties ontwikkel je deze. Je kri­jgt steeds meer ervar­ing  en je vaardighe­den sli­jp je verder bij. Door inzicht in je Kern­com­pe­ten­ties ver­sterk je ze zon­der dat je daar verkrampt mee bezig moet zijn.

 

“Jezelf kennen is het toppunt van wijsheid”

- Socrates

 

 

Leiderschap – er wordt veel gevraagd!

 

De wereld om ons heen is con­tinu in veran­der­ing en organ­isaties veran­deren mee. Om de veran­derin­gen die op organ­isaties afkomen goed te begelei­den en vorm te geven, vra­gen organ­isaties sterk lei­der­schap.

Van lei­ders wordt verwacht dat zij vanu­it hun inner­lijke dri­jfv­eren en over­tuigin­gen lei­d­inggeven aan veran­derin­gen. Zij hebben de taak om te sturen op de resul­tat­en van de organ­isatie en er wordt van hen ver­langd dat ze zichzelf en de organ­isatie con­tinu ver­beteren. Tevens moeten ze de com­plexe omgev­ing ron­dom hen steeds beter kun­nen ‘lezen’. Daar­naast dienen mod­erne lei­ders presta­ties te kun­nen mon­i­toren.  Ze dienen het lef te hebben om medew­erk­ers ruimte te bieden om bin­nen duidelijke kaders zelf te beslis­sen hoe zij hun werkza­amhe­den oppakken.

Lei­ders hebben samen met hun teams de ver­ant­wo­ordelijkheid voor het behalen van resul­tat­en. In de jaren twintig van de 21e eeuw wordt van hen verwacht dat ze dit doen door anderen te inspir­eren, te verbinden, vertrouwen te geven en hen te faciliteren.  

Essen­tieel hier­bij is het toekom­st­gericht oper­eren. Lei­ders moeten tijdig struc­turele veran­derin­gen in de markt sig­naleren, vanu­it hun eigen visie en over­tuigin­gen en daarop inspe­len. Ver­vol­gens dienen ze de directe omgev­ing met hart en ziel te over­tu­igen zodat de juiste richt­ing wordt gevol­gd. De ide­ale lei­der schakelt en exper­i­menteert met zijn of haar eigen gedrag en kan bewust buiten de eigen com­fort­zone tre­den. Tenslotte hopen we ook nog op lei­ders die inzicht hebben in hun lei­der­schapssti­jl, hun dri­jfv­eren, hun eigen over­tuigin­gen, weer­standen, blokkades en ontwikkelpun­ten. Voor goed lei­der­schap is bal­ans en even­wicht op men­taal, emo­tion­eel, fysiek en spir­itueel niveau essen­tieel. 

 

Maak het je makkelijk: doe het samen

 

Zoals hier­boven beschreven staat, wordt er enorm veel gevraagd van lei­ders. Alle com­pe­ten­ties die nodig zijn voor de ide­ale lei­der kun­nen onmo­gelijk al jouw Kern­com­pe­ten­ties zijn. Daar­voor is het te veel.

Gelukkig is daar een oploss­ing voor: doe het samen!

 

Stim­uleer de mensen om je heen tot het ontwikke­len van hun per­soon­lijke lei­der­schap. Zoek daar­naast je collega’s met een lei­d­inggevende posi­tie gewoon op. Wan­neer je open­heid geeft aan ieders Kern­com­pe­ten­ties, ont­dek je dat je samen de enorme vraag aan lei­der­schap­scom­pe­ten­ties kunt invullen.

 

 

Het zelfsturend MT

Vijf jaar gele­den werk­te ik samen met een CEO die recen­telijk naar de eind­ver­ant­wo­ordelijke posi­tie was doorge­groeid. Omdat hij erg veel tak­en en ver­ant­wo­ordelijkhe­den erbij gekre­gen had, had hij goed nagedacht over waar hij niet langer zijn tijd aan wilde best­e­den. Hij besloot dat een van de MT’s waar­voor hij ver­ant­wo­ordelijk was, zelf­s­turend moest wor­den.

Vol ent­hou­si­asme pak­te het MT deze hand­schoen op. En met suc­ces. Deze man­agers beseften namelijk dat wan­neer zij geza­men­lijk ver­ant­wo­ordelijk wer­den voor het lei­der­schap in hun organ­isatieon­derdeel, ze van ieders sterk­ten gebruik moesten mak­en.

Het MT koos voor een inten­sief tea­mon­twik­kel­ingstra­ject dat ik samen met mijn vaste adviseur mocht begelei­den. In dit tra­ject onder­zocht­en de leden van het team hun eigen Kern­com­pe­ten­ties door het doen van psy­chol­o­gis­che tests, het opvra­gen van 360 graden feed­back en door inten­sief met elka­ar in gesprek te gaan. Ze gin­gen de con­frontatie met elka­ar en zich zelf aan en bouw­den een cul­tu­ur van transparantie en open­heid.

Door hun aan­pak en instelling wer­den zij in staat om ieder op zijn of haar sterke pun­ten in te zetten, kon­den ze elka­ar moeit­eloos ver­van­gen en vor­m­den ze geza­men­lijk één gezicht naar de rest van de organ­isatie.

Vijf jaar lat­er, ondanks enkele wis­selin­gen bin­nen het team, is dit nog steeds hoe ze werken en hoe zij door hun organ­isatie ervaren wor­den.

 

 

De zesde Bouwsteen: De Kerncompetenties in het kort

Lei­ders van organ­isaties werken vaak hard, hun ambitie, plichts­be­sef en resul­taat­gerichtheid mak­en dat ze vaak din­gen doen die te veel energie vra­gen. Wan­neer zij het groot­ste deel van hun tijd werken vanu­it hun Kern­com­pe­ten­ties, kun­nen ze  ontspan­nen presteren.

Door meer inzicht in je Kern­com­pe­ten­ties ga je ze onbe­wust vak­er inzetten en ze ver­sterken zon­der dat je je daar actief mee bezig houdt. Moeit­eloos en ontspan­nen.

Er wordt tegen­wo­ordig enorm veel gevraagd van lei­ders. Alle com­pe­ten­ties die nodig zijn voor de ide­ale lei­der kun­nen onmo­gelijk in één per­soon verte­gen­wo­ordigd zijn. Daar­voor is het te veel. Gelukkig is daar een oploss­ing voor: doe het samen!

 

De tien bouwstenen voor presteren zijn:

  1. De Kerngedachte
  2. Het Kern­prod­uct
  3. Het Kern­pro­ces
  4. De Kern­waar­den
  5. De Ker­nover­tuigin­gen
  6. De Kern­com­pe­ten­ties
  7. Het Kern­team
  8. De Kernkwaliteit­en
  9. De Kern­visie
  10. De Kern­bood­schap

De eerste zes bouw­ste­nen vor­men samen het Kern­profiel.