fbpx

IJsberg van de Persoonlijkheid (McClelland)

De ijsberg van de persoonlijkheid

 

Sig­mund Freud is één van de belan­grijk­ste grond­leg­gers van de mod­erne psy­cholo­gie. Zijn the­o­rieën beïn­vloe­den hon­derd jaar lat­er nog steeds de manier waarop we naar de menselijke psy­che kijken. Daarom kan Freud niet ont­breken in de Kerngedachte.

Freud intro­duceerde de ijs­berg als metafoor voor de menselijke geest. Hij verdeelde ons bewustz­i­jn in drie niveaus namelijk het bewuste niveau, het onder­be­wuste niveau en het onbe­wuste niveau.

Het bewuste niveau is als het deel van de ijs­berg dat boven water zicht­baar is. Dit zicht­bare deel is slechts tien pro­cent van de totale ijs­berg. In dit eerste niveau bevin­den zich die zak­en waar je je bewust van bent en die jij ook zicht­baar kunt mak­en voor anderen. Dit zijn je gevoe­lens en gedacht­en, maar ook je ken­nis en vaardighe­den.

Het tweede niveau is het onder­be­wuste niveau. Dit is te vergelijken met het deel van de ijs­berg dat zich dicht onder het waterop­per­vlak bevin­dt. In dit niveau bevin­den zich je ken­nis en je herin­ner­in­gen uit het verleden. Het zijn de zak­en die niet direct zicht­baar zijn of voor in ons hoofd zit­ten, maar die je wel bewust kunt mak­en door bijvoor­beeld goed na te denken of te mediteren.

 

Het onbe­wuste deel is het laat­ste deel van onze geest. In dit niveau hebben we vol­gens Freud alleen toe­gang via onze dromen. In dit niveau bevin­den zich al onze beschaamde ervarin­gen, sek­suele ver­lan­gens, ang­sten, geweld­dadi­ge motieven, onder­druk­te herin­ner­in­gen en andere donkere gedacht­en.

 

IJsberg van McClelland

De drie vra­gen over de per­soon­lijkheid

Dit idee van Freud over de menselijke geest als ijs­berg is dooron­twikkeld door David McClel­land. Hij heeft er een prak­tisch toepas­baar mod­el van gemaakt. Dit zal in de vol­gende bouw­ste­nen ook terugkomen. McClel­land heeft de drie niveaus van de ijs­berg ver­taald naar drie vra­gen over iemands per­soon­lijkheid:

 

Wat doe je?

In het zicht­bare top­je van de ijs­berg bevin­den zich jouw gedrag en ken­nis. Dit is ongeveer tien pro­cent van de volledi­ge ijs­berg  van je per­soon­lijkheid. Jouw gedrag en je ken­nis zijn de zicht­bare ele­menten van je per­soon­lijkheid. Dat is feit­elijk het enige wat anderen van jou kun­nen zien.

 

 Wat denk je?

Direct onder het waterop­per­vlak vind je het deel van de ijs­berg waar iemands over­tuigin­gen besloten liggen. Over­tuigin­gen zijn opvat­tin­gen over jezelf, sit­u­aties en andere mensen. Ook vind je in dit deel van de ijs­berg jouw per­soon­lijke nor­men en waar­den over wat je goed en fout vin­dt. Over­tuigin­gen van andere mensen zijn niet direct zicht­baar voor ons, maar we kun­nen wel onze intuïtie gebruiken om ze aan te voe­len.

 

Wat wil je?

Ver onder water en daar­door niet zicht­baar voor de buiten­wereld bevin­den zich je per­soon­lijke eigen­schap­pen. Dit zijn jouw per­soon­lijke kern­merken en com­pe­ten­ties.

Tenslotte vind je in het onder­ste pun­t­je van de ijs­berg jouw motieven. Dit zijn jouw dri­jfv­eren. Ze bepalen de richt­ing van je gedrag en waarom je iets wel of niet wilt doen.

 

 

 

De persoonlijkheid van leiderschap

Lei­der­schap kun je ook bek­ijken alsof het een per­soon­lijkheid is. Net als de ijs­berg. Een ijs­berg met diverse niveaus, zicht­baar en onzicht­baar.